Nghiệm thu cấp cơ sở đề tài KH&CN cấp Thành phố Hà Nội về nghiên cứu thiết kế, chế tạo thiết bị tạo hình và tách khuôn gốm sứ

Chiều ngày 13/4/2026, tại Trường Đại học Công nghiệp Hà Nội, Hội đồng khoa học đã tổ chức đánh giá, nghiệm thu cấp cơ sở đề tài khoa học và công nghệ cấp Thành phố Hà Nội: “Nghiên cứu thiết kế, chế tạo thiết bị tạo hình và tách khuôn tự động dạng hình trụ trong sản xuất gốm sứ”. Đề tài do TS. Nguyễn Văn Thiện – Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Công nghiệp Hà Nội làm chủ nhiệm.

Gốm sứ là nhóm vật liệu truyền thống có giá trị kinh tế cao được chế tạo từ nguyên liệu vô cơ dạng bột thông qua quá trình tạo hình và thiêu kết ở nhiệt độ cao. Tuy nhiên, tại các làng nghề truyền thống như Bát Tràng, quy trình sản xuất hiện nay vẫn tồn tại nhiều hạn chế. Mặc dù khâu chuẩn bị phối liệu đã được cải tiến nhờ công nghệ ép đùn chân không nhưng công đoạn tạo hình và tách khuôn vẫn chủ yếu thực hiện theo phương pháp bán thủ công. Quy trình hiện tại sử dụng máy ép lăn kết hợp thao tác tay; sản phẩm sau khi tạo hình phải lưu trong khuôn từ 30–45 phút mới đủ độ cứng để tách khuôn. Các bước hoàn thiện như cắt via, sửa biên dạng vẫn phụ thuộc hoàn toàn vào lao động thủ công.

Thực trạng này dẫn đến chu kỳ sản xuất kéo dài, năng suất thấp, chất lượng sản phẩm không đồng đều, phụ thuộc vào tay nghề thợ, hiệu quả sử dụng khuôn thấp và chi phí đầu tư thiết bị chuyên dụng cao.

Toàn cảnh Hội đồng nghiệm thu đề tài nghiên cứu khoa học cấp cơ sở: “Nghiên cứu thiết kế, chế tạo thiết bị tạo hình và tách khuôn tự động dạng hình trụ trong sản xuất gốm sứ”

Phát biểu tại buổi nghiệm thu, TS. Nguyễn Văn Thiện – Chủ nhiệm đề tài cho biết: "Để khắc phục những nút thắt công nghệ cần có giải pháp kỹ thuật tổng thể nhằm giảm số lượng thiết bị trung gian, tối ưu hóa hệ thống khuôn mẫu và tự động hóa các công đoạn thủ công trong quy trình sản xuất tại làng nghề."

TS. Nguyễn Văn Thiện – Chủ nhiệm đề tài phát biểu tại buổi nghiệm thu

Xuất phát từ thực tế đó, nhóm nghiên cứu đã triển khai đề tài tập trung vào các nội dung trọng tâm:

- Nghiên cứu, tính toán thiết kế và gia công cơ khí, hoàn thiện các cụm công nghệ và cơ cấu chấp hành chính xác;

- Thiết kế hệ thống điều khiển tự động, đảm bảo đồng bộ hóa các công đoạn cấp phôi, tạo hình, sấy và tách khuôn;

- Thực nghiệm và đánh giá, hệ thống được vận hành thử nghiệm thành công trên hai loại sản phẩm dạng hình trụ có độ nghiêng nhỏ – nhóm sản phẩm khó trong quá trình tách khuôn, đáp ứng đầy đủ các thông số kỹ thuật đề ra

ThS. Nguyễn Đức Luận – Thư kí khoa học đề tài trình bày tại buổi nghiệm thu

Hội đồng nghiệm thu do PGS.TS. Phạm Văn Đông – Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Công nghiệp Hà Nội làm Chủ tịch đã tiến hành thảo luận, đánh giá một cách khách quan và khoa học. Các chuyên gia trong Hội đồng đánh giá cao tính mới, hàm lượng khoa học và khả năng ứng dụng thực tiễn của đề tài. Kết quả nghiên cứu cho thấy tiềm năng giải quyết trực tiếp bài toán nâng cao năng suất, ổn định chất lượng sản phẩm cho các doanh nghiệp và làng nghề truyền thống. Bên cạnh những kết quả đạt được, Hội đồng cũng đóng góp các ý kiến chuyên môn để nhóm hoàn thiện hơn nữa đề tài như: Cải tiến và tối ưu phần gia công cơ khí để tăng độ ổn định; nâng cao khả năng định vị khuôn vào cối để đảm bảo độ chính xác đồng tâm trong quá trình vận hành liên tục

PGS.TS. Phạm Văn Đông – Chủ tịch Hội đồng, Phó hiệu trưởng Trường Đại học Công nghiệp Hà Nội phát biểu

Kết luận buổi làm việc, Hội đồng nghiệm thu đánh giá đề tài đạt yêu cầu đề ra. Kết quả nghiên cứu không chỉ mang tính thời sự mà còn đóng góp thiết thực vào lộ trình hiện đại hóa ngành sản xuất gốm sứ, góp phần nâng cao giá trị các làng nghề truyền thống.

Trong giai đoạn tiếp theo, nhóm nghiên cứu dự kiến tiếp tục cải tiến các cụm cơ khí, mở rộng thử nghiệm theo từng nhóm sản phẩm đặc thù tại các đơn vị sản xuất. Mục tiêu dài hạn là phát triển các hệ thống thiết bị hoàn chỉnh sẵn sàng chuyển giao, góp phần nâng cao năng lực sản xuất, đưa sản phẩm gốm sứ Việt Nam vươn ra thị trường quốc tế bằng công nghệ hiện đại.

*MỘT SỐ HÌNH ẢNH TẠI ĐÁNH GIÁ, NGHIỆM THU CẤP CƠ SỞ ĐỀ TÀI KH&CN CẤP THÀNH PHỐ HÀ NỘI: